Novi Sad Znamenitosti

Novosadski parkovi – pluća grada i prirodne oaze mira

naslovna za parkove, kamenički park

Prema nedavnim istraživanjima studenata pejzažne arhitekture polovina ispitanih Novosađana su mišljenja da parkovi i zelene površine treba da se razvijaju spontano i da oni tu ne mogu puno da doprinesu. Dok više od polovine ispitanih pri poseti parku u njima borave oko sat- dva i mišljenja su da se ovde mogu steći poznanstva.

Ipak, uglavnom u parkove dolaze kako bi pobegli u prirodu i to jednom nedeljno, iako čak 30 odsto njih posećuje park svakodnevno.

Bitna im je blizina parka. Nosađani ocenjuju da je najviše po njihovom ukusu Dunavski park.

Počeci organizovanog ozelenjavanja grada datiraju još iz 1879.godine kada je Novi Sad dobio prvu gradsku baštu u kojoj se proizvode sadni i cvetni materijal za potrebe ozelenjavanja.

Prvi gradski park niče već početkom narednog veka, potom i drugi u periodu mira između dva rata.

Radnička ulica je prva planski ozelenjena drvoredom Koprivića 1938. godine. Na Petrovaradinskoj tvrđavi se 1950. godine pošumljavaju oba platoa, a ubrzo potom formu dobija i Molinarijev park u Preradovićevoj ulici.

Kraj Dunava se 1980. godine degradira kolovoz sa četiri trake i Novi Sad dobija šetnu stazu, planski ozelenjenu pa tako obe strane Dunava dobijaju celinu. Kamenički park postaje izletište. Plan da Ribnjak postane park nikad nije realizovan.

Jedna od najvrednijih vegetacionih celina, Novo groblje u Rumenačkoj ulici, realizovana je devedesetih, po projektu Silvane Sejsl. Potpuno su degradirana stabla Koprivića na Trifkovićevom trgu i sportski park u Ive Andrića na Limanu koga se malo koji živi Novosađanin seća.

U najnovije vreme sve uglavnom ostaje isto, sem realizacije Limanskog parka kao celine (2007- 2008) i nažalost malo manje zeleno.

Futoški park

futoški park

Prvi novosadski park

Ideja o prvom gradskom parku, kao ozelenjavanju okoline prirodnog jodnog izvora, javlja se davne 1889. godine a takozvani „Futoški park“ koji i danas postoji realizuje se od 1907- 1910. godine. Realizacija projekta bila je u veštim rukama vrtlara Majaroša.

Park je površine 12 hektara, od kojih je kao parkovska površina zaštićeno 8.5 hektara, od 2006. godine. Ekološko bogatstvo parka čini oko 100 vrsta, varijeteta i formi drvenaste flore sa osmišljenim prostorno- kompozicionim rasporedom.

futoški park

Ovo je posle Kameničkog parka, sa gradske strane, najgušće i najviše pošumljena površina. Idealan je prostor za pasivnu i aktivnu rekreaciju ali mu nedostaje sadržaja, te Novosađani često ovaj park zovu „divljim“.

Sa Futoške strane parka je do pre par godina sadržao i baru koja je presušila. U sklopu parka nalazi se i Jodna banja sa lekovitom mineralnom vodom.

Zgrada banje je spomenik kulture i jedna od najlepših građevina XX veka na ovim prostorima. Od pre par godina u srcu parka se nalazi i hotel Vila Park i luksuzni starački dom.

U park se može uči sa četiri strane, akcenat je na ulazu kraj zgrade Jodne banje iz Futoške ulice.

Dunavski park

dunavski park

Omiljeni park Novosađana

Ovaj park je novosadski simbol mira. On je realizovan između dva svetska rata i sa početka je često bio plavljen. Godine 1958. doktor Ratibor Đorđević sa svojim timom stručnjaka totalno je rekonstruisao park kako bi izbegao plavljenje.

Spašena su stabla topole i hrasta lužnjaka kojima odgovara lokalitet a u poplavama su uništeni kuglasti bagremi koji su do tad uglavnom činili park.

dunavski-park

 

Park se nalazi u istočnom delu grada te ga prvog, posle keja i obale Dunava koji su u blizini, umije sunce. Deo je strogog centra grada i sa starom kaldrmom Dunavske ulice ovaj starac više od 100 godina, znamenje je i obeležje grada. Površina parka obuhvata 3.93 hektara jedinstvenog prostora. Čuva brojne autohtone i alohtone vrste stabala, nekih starih koliko i sam park. Akt o zaštiti parka donet je 1998. godine.

U sadržaj parka spada i veštačko jezero prepuno rečnih kornjača koje sugrađani godinam ostavljaju, kao neželjene ili prerasle kućne ljubimce. Pre dve godine jezero je ispražnjeno zbog pucanja betona sa obećanjem da će kornjače biti vraćene.  Atrakcija i simbol Dunavskog parka bili su  labud i labudica, Isa i Bisa, koji su zauvek sklonjeni posle skandala sa pogibijom njihovih mladih labudića koji se desio pre par godina. Čini se da je i ovaj park sve manje zelen iako se ne dešavaju drastične ni nagle promene u vegetaciji.

Limanski park

limanski park

Ovo je najmlađi park Novog Sada. Prostire se na 12.9 hektara površine i deo je naselja Liman 3. Nastao je izgradnjom Limana kada je planski odlučeno da se posade vrba i topola. Posle su pejzažu dodate i breze, lipe, hrast, omorika, kedar i ukrasno šiblje. Okuplja se oko izvora pitke vode. Kao park je organizovan tek 2007- 2008. godine, kada dobija i prvu asfaltiranu stazu. Domaćin je mnogih festivala i manifestacija. Veoma popularno mesto za rekreaciju sa sportskim sadržajem od nedavno i velikim dečijim igralištem sa raznolikim penjalicama, klackalicama i ljuljalicama. Sadrži i ograđenio istrčavalište za velike i male pse.

Limanski park je osmišljen kao centralizovani vrt sa desetak ulaza. Akcenat je na dva ulaza, zapadnom kraj izvora pitke vode, kroz Šekspirovu ulicu i severnom, iz koga se može ući sa Bulevara Oslobođenja. Severni ulaz krasi ružinjak. Realizovan je tako da se uklopi uz podunavski pejzaž i čine ga mnoge autohtone i alantone vrste otporne na uslove urbanizma i peskovito zemljište.

Poslednjih par godina trpi primetn gubitak visokih i srednjih stabala koja bi trebalo da krase centralni plato, te je trava na kojoj limanci obožavaju da se izležavaju, veoma suva i oskudna. Momentalno su u parku u toku veliki radovi ugradnje sistema navodnjavanja, pa je ovu zelenu površinu nemoguće proći bez preskakanja kratera i blata od raskopane zemlje.

Park između Novog naselja i Detelinare

park novo naselje- detelinara

„Behaton park- tuga za sve pare“ ili spas od divlje deponije i stecišta narkomana?

Park se proteže na površini od oko 8.500metara kvadratnih i građen je u tri faze. Nedavno je završen veći deo radova (sve sem ozelenjavanja), i park je otvoren za posetioce. Do 15. decembra je predviđeno i pošumljavanje koje obećava Gradsko Zelenilo.

Projekat pretvaranja zapuštenog zemljišta između Detelinare i Novog naselja u park, zajedno sa saobraćajnom infrastrukturom i parkingom oko parka koja je urađena u sklopu radova, potom i pošumljavanjem, grad će koštati više od 466 miliona dinara. Na ovaj park su Novosađani čekali šest godina.

park novo naselje- detelinara

Stariji sugrađani se sećaju da je ovo nekad bio močvarni teren koji su koristili za pecanje, zimi kad zaledi i za klizanje.

Bilo je ovde trske, šiblja ali i prirodnog hlada. Dok ga devedesete i nagla urbanizacija nisu pretvorile u deponiju, karton- grad i stecište narkomana. Sada je park sa klupama, fontanama, improvizacijom drvenih mostića, igralištem za malu, veliku decu, istrčavalište za pse i teretana na otvorenom.

Prethodno je ovde obećan Japanski vrt pa su građani očekivali malo više „sirove“ prirode a ne drvene mostiće preko fontane.

Kamenički park

kamenicki-park

 

Park koji je stvorila ljubav

Kamenički park ili prvi susret Novog Sada sa Sremom. Smešten je na samoj obali Dunava uz plažni deo, čini ga 33 hektara guste šume ali i proplanaka, terena za sportske aktivnosti i drugog savremenog sadržaja.

Park je reorganizovan pre dve godine pa je postao bogatiji za rasvetu sa solarnim panelima, novim klupama i asfaltiranim stazama.

Osnovan je kao izletište polovinom prošlog veka kada je u planu bilo da i susedni Ribnjak postane park, što nikad nije realizovano. Tada je brojao 42 hektara i mnogo više stabala. I dalje je najveći novosadski park.

Park okuplja 16 hiljada stabala i različito egzotično bilje te važi za najbogatiju dendfloru u čitavom područiju.

Dominiraju autohtone lisćarke, vrba i topola uz obalu reke, hrastovi u centralnom delu  a lipa, javor, mleč i grab na uzvišicama. Posebna atrakcija su najstariji hrastovi grada čija se starost procenjuje na preko 200 godina.

Park je priča o ljubavi. Nastao je kao dokaz ljubavi grofa Gvida Karočonjija svojoj voljenoj grofici Mariji Marcibanji.

Grof je Mariji izgradio vrtove za odmor i uživanje u okviru njenog porodičnog zamka. Zajedno sa rekonstrukcijom zamka u XIX veku tekla je i reorganizacija sadašnjeg izletišta.

Tadašnji Marijin vrt je odisao dapkom Beča i Pešte. Park je bio privatno vlasništvo sve do 1918. godine, postaje društvena svojina početkom druge polovine XX veka a tek od 2008. godine je stavljen pod zaštitu prirode. Riznica je istorijskih i kulturnih spomenika.

Očuvane su skulpture iz vremena Marijine bašte, kao što je čuvena „Kamenička Sfinga“ i „Devojka koja leži“. Na samom ulasku u park sa mosta Slobode nalazi se i prirodno jezero sa čitavim močvarnim ekosistemom.

Vodič kroz Novi Sad: 25 mesta koja morate obići

140 Shares
140 Shares
Share via
Copy link